Dublet – męski strój późnego średniowiecza

Dublet to dopasowany kaftan, który w XIV i XV wieku stał się jednym z podstawowych elementów męskiego ubioru w Europie.

W XIV wieku dublet pojawia się jako krótsza, bardziej dopasowana warstwa noszona pod lub zamiast luźnych surcotów i cottehardie. Początkowo prosty i praktyczny, z czasem zyskuje konstrukcję składającą się z wielu kawałków tkaniny dopasowywanych szwem, często z lekkim wypchaniem (pikowaniem) dla izolacji oraz formowania sylwetki. W XV wieku, wraz z rozwojem kroju i krawiectwa, dublety stają się bardziej skomplikowane — z głębokim wcięciem na ramiona, ozdobnymi rękawami (które mogły być osobno dopinane) i wyraźnym taliowaniem; w szlacheckich i mieszczańskich warstwach społecznych obserwujemy bogatsze tkaniny i dekoracje.

Charakterystyczny dla dubletu jest krój przylegający do ciała, sięgający pasa lub bioder, zapinany z przodu na guziki, haftki lub rzemienie. Wykonywano go z lnu, wełny, skóry, a w zamożniejszych wersjach – z jedwabiu. Często był pikowany lub lekko wypchany, co poprawiało izolację i nadawało mu formę. W XV wieku dublety zaczęto szyć z kilku dopasowanych części, z ozdobnymi przeszyciami i dopinanymi rękawami, co czyniło je niezwykle eleganckim elementem garderoby.

Dublet z bufkami to elegancki i funkcjonalny element męskiej garderoby od drugiej połowie XV wieku. Był noszony jako warstwa wierzchnia lub pod zbroję, zapewniając zarówno wygodę, jak i odpowiedni wygląd zgodny z modą epoki. Charakterystyczne bufiaste rękawy nadawały mu wytwornego wyglądu, a jednocześnie pozwalały na swobodę ruchu. Często występuje w ikonografii z epoki.

Tradycyjne wiązanie na sznurki z metalowymi agletami (końcówkami) pozwala na ścisłe dopasowanie do sylwetki, co zapewnia wygodę i odpowiednie przyleganie ubioru. Takie zapięcie ułatwia także szybkie zakładanie i zdejmowanie dubletu, co było istotne zarówno w codziennym użytkowaniu, jak i na polu bitwy czy w trakcie uroczystości.

Dziś dublet stanowi nieodzowną część rekonstrukcji historycznych, przedstawień i wydarzeń średniowiecznych. Nasze rekonstrukcje powstają na podstawie źródeł ikonograficznych i znalezisk archeologicznych, z naturalnych tkanin takich jak len, wełna czy jedwab. Każdy późnośredniowieczny wełniany dublet wykonujemy na indywidualne zamówienie, co pozwala na dostosowanie rozmiaru, koloru i dodatkowych zdobień zgodnie z preferencjami klienta. Dzięki temu każdy egzemplarz może być niepowtarzalnym odzwierciedleniem historycznego wzornictwa i indywidualnego stylu właściciela

Słowa kluczowe: dublet, strój średniowieczny, rekonstrukcja historyczna, ubiór męski, moda XIV wieku, pikowany kaftan, odzież historyczna.