Kaptur średniowieczny – historyczne nakrycie głowy

Kaptur średniowieczny to jeden z najbardziej charakterystycznych i praktycznych elementów dawnego stroju. Chronił głowę, szyję i ramiona przed chłodem, wiatrem oraz deszczem, a jednocześnie stanowił ważny element średniowiecznej sylwetki. Kaptury nosili przedstawiciele różnych grup społecznych – od chłopów i mieszczan po przedstawicieli rycerstwa.

Historyczne kaptury szyto przede wszystkim z wełny, cenionej ze względu na jej właściwości termiczne i użytkowe. W zależności od okresu, regionu i mody przybierały różne formy – od prostych, krótkich kapturów po bardziej rozbudowane modele z długim ogonem, określanym jako liripipe. Szczególnie efektowne kaptury z liripipe pojawiają się w ikonografii XIV i XV wieku i z czasem stały się wyraźnym elementem późnośredniowiecznej mody. W średniowiecznych źródłach możemy znaleźć informację, że długie ogony mogły służyć do ogrzewania dłoni w chłodne dni, ale także krytykowano je jako objaw rozpusty i zbytniego podążania za modą.

Kaptur był przede wszystkim częścią stroju cywilnego, ale mógł być również wykorzystywany jako dodatkowa warstwa ochronna w ubiorze związanym z aktywnością wojskową.

Współcześnie kaptur średniowieczny jest jednym z podstawowych elementów stroju wykorzystywanego w rekonstrukcji historycznej. Dobrze uzupełnia tunikę, cotte, dublet lub inne elementy średniowiecznej garderoby. Sprawdzi się podczas wydarzeń historycznych, inscenizacji, jarmarków, LARP-ów oraz jako element kostiumu inspirowanego średniowieczem.

Dzięki swojej prostej, funkcjonalnej formie kaptur może być również ciekawym dodatkiem do współczesnych stylizacji folkowych, fantasy i inspirowanych dawnym ubiorem.

The Luttrell Psalter, 1325-1340